İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Çalışmasanız da maaş almak ister misiniz?

Kenya’da 20 bin kişiye 12 yıl boyunca ayda 20 dolar karşılıksız yardım yapılacak. Kenya halkının bir deneye tabi tutulduğu bu yardım kampanyasında, insanlara karşılıksız ve sürekli olarak yapılacak nakit yardımının (UBI) onları fakirlikten kurtarmaya ve kendileri için iyi bir şeyler yapmaya yarayıp yaramayacağı araştırılıyor.

Robotlar ve yapay zeka her işi yapmaya başladığında işimizi elimizden alacak mı? İnsanlar şoförlük yapamayacak, fabrikada işçi olamayacak, posta ve kargo hizmetleri veremeyecek hatta lokantada yemek yapamayacaksa ne yapacaklar? İşsiz kalan insanlar nasıl para kazanacak, nasıl geçinecekler?

Yeni çağın cevap bulunması gereken sorularının başında işsiz kalan insanların nasıl geçineceği sorusu geliyor. Bu soruna bir çare geliştirmek için ilk akla gelen çözüm, herkesi kapsayan bir gelir sistemi “Universal Basic Income” düşüncesi. Kısaca UBI olarak da ifade ediliyor. (Ülkere göre UBI uygulamalarına ilişkin bilgi için: Basic income around the world)

UBI’yi herkesin işsizlik maaşı alması gibi düşünebiliriz. Ama robotlar her işi yaptığında, hemen herkes işsiz olacağı için buna işsizlik maaşı demeyelim, “temel gelir” diyelim diye düşünülüyor. Bunun çok iyi bir fikir olduğunu savunanlar olduğu gibi, insanlara havadan para vermenin pek iyi fikir olmadığını, onları tembelliğe alıştıracağını savunananlar da var.

Tuzu kuru ülkelerin vatandaşları istemiyor

İsviçre vatandaşlarına “size temel maaş olarak ayda 2.500 İsveç Frank’ı (1.755 Pound, 2.555 USD, 10.460 TL) verelim mi?” diye sordu. Vatandaşların yüzde 23’ü bu fikre sıcak bakarken, yüzde 77’si bu referandumu “Hayır, istemeyiz. Teşekkür ederiz” diye reddetti. Onların bunu yapması erdemli bir davranış oldu. Zaten ihtiyaçları yok çünkü. Peki bundan 10 yıl sonra, İsviçre’de her işi robotlar yapıyor olursa ve vatandaşlar işsiz kaldıkları için para kazanamaz hale düşerlerse ne olur? Öyle bir gün gelirse, muhtemelen “şu referandumu tekrar yapabilir miyiz?” diye talepte bulunacaklardır.

Gerçekten ihtiyacı olanlar UBI’ye ne diyor?

Öte yandan dünyanın başka bir noktasında, insanlar çok zor şartlarda, iş imkanları olmadan fakirlik içinde yaşıyorlar. O halde bu insanlara geçinebilecekleri kadar para her ay verilse fakirlikten kurtarılabilirler mi görmek için deneysel bir yardım çalışması başlatıldı.

Geleneksel yardım kampanyaları, insanlara doğrudan nakit para vermek yerine, insanların neye daha çok ihtiyacı olduğuna inanılıyorsa o konuda yardım yapılmasına dayanırken, UBI projesi ile insanlara doğrudan nakit para veriliyor. İlk kez bu ölçekte deneysel bir yardım kampanyası yapılıyor ve bu kampanyayı Silikon Vadisi şirketleri de destekliyorlar. Batılı şirketler, UBI kapsamındaki insanların nasıl davrandıklarını, kendileri için neler yaptıklarını, paralarını nasıl değerlendirdiklerini inceleyerek, UBI’nin batılı ülkelerde de işe yarayıp yaramayacağını görmek istiyorlar.

Deneyi yürüten GiveDirectly yardım kuruluşu, Kenya’da yapılan UBI yardım kampanyasına yaklaşık 20 bin yetişkini dahil etmiş durumda. Bu kişilere 12 yıl boyunca aylık 20 dolar para ödenecek.

İnsanlar kendileri için neyin önemli ve acil olduğuna kendileri karar veriyorlar. Bazıları ev yapıyor, bazıları yeni iş kuruyor, bazıları ailesinin tedavi masraflarını karşılıyor, bir kısmı ise çocuklarının okul masraflarına harcama yapıyor.

 

GiveDirectly, yardımları doğrudan ihtiyaç sahiplerine nakit olarak ulaştırıyor.
Yardımların doğrudan ihtiyaç sahiplerinin ellerine, nakit olarak ulaşmasını sağlayan GiveDirectly yardım kuruluşu, internet sitesinden yardım ettiği kişilerle ilgili bilgileri ve onların görüşlerini paylaşıyor. Farklı kampanyalar için yardım toplayan kuruluşun sitesinde “Basic Income” kampanyasında, 1 kişiye yardımcı olmak için günde 1 dolar bağış yapma imkanı sunuluyor.

 

GiveDirectly sitesinden incelenebiliyor

Yardımların doğrudan ihtiyaç sahiplerinin ellerine, nakit olarak ulaşmasını sağlayan GiveDirectly yardım kuruluşu, internet sitesinden yardım ettiği kişilerle ilgili bilgileri ve onların görüşlerini paylaşıyor. Farklı kampanyalar için yardım toplayan kuruluşun sitesinde “Basic Income” kampanyasında, 1 kişiye yardımcı olmak için günde 1 dolar bağış yapma imkanı sunuluyor. Bir seferlik veya aylık tekrar eden farklı miktarlarda bağışlar da kabul ediliyor.

GiveDirectly, Bitcoin, Ripple (XRP) ve Ethereum (ETH/ERC20) kripto para birimleri ile de bağış kabul ediyor.

 

Fotoğraf: https://pixabay.com/tr/insanlar-grup-birçok-çocuk-eğitim-3137670/

Bir yorum

Yorumlar kapatıldı.